Thừa cân, béo phì
Giảm cân khoa học dựa trên thâm hụt năng lượng bền vững, ăn đủ chất và vận động đều — không cần nhịn đói cực đoan. Người châu Á thường có nguy cơ chuyển hóa từ BMI 23; chỉ cần giảm 5–10% cân đã cải thiện huyết áp, đường huyết và mỡ gan. Phụ nữ nên giữ đủ đạm, canxi và không xuống dưới khoảng 1.200 kcal/ngày nếu không có bác sĩ theo dõi.
Thông tin tham khảo, không phải chẩn đoán. Một triệu chứng có thể có nhiều nguyên nhân; hãy trao đổi với nhân viên y tế nếu triệu chứng kéo dài.
Yếu tố liên quan
Lối sống
Ăn nhiều năng lượng hơn tiêu hao
Đồ ngọt, đồ chiên, nước ngọt, ăn ngoài và khẩu phần lớn là nguyên nhân phổ biến nhất.
Ít vận động, ngồi nhiều
Giảm năng lượng tiêu hao mỗi ngày và mất cơ theo thời gian.
Ngủ ít, căng thẳng
Làm tăng cảm giác thèm ăn và giữ mỡ bụng.
Y khoa
Bệnh và thuốc (hay gặp ở nữ)
Suy giáp, buồng trứng đa nang (PCOS), corticoid, một số thuốc chống trầm cảm — cần bác sĩ đánh giá trước khi siết calo mạnh.
Di truyền, gia đình
Ảnh hưởng đến cách cơ thể tích mỡ, nhưng thói quen vẫn quyết định kết quả dài hạn.
Bổ sung gì?
Mức độ dựa trên hướng dẫn của các tổ chức y khoa. Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng viên uống.
Các mức này nghĩa là gì?
- Không khuyến cáo
- Các tổ chức y tế khuyên không dùng vì không có ích hoặc có thể gây hại.
- Ưu tiên thực phẩm
- Nên bổ sung qua bữa ăn trước; chỉ uống viên bổ sung khi bác sĩ chỉ định.
- Khuyến cáo chính thức
- Tổ chức y tế (WHO, Bộ Y tế, NIH…) khuyên dùng cho nhóm người này.
Thuốc, trà, viên giảm cân không rõ nguồn
Không khuyến cáoĐa số thực phẩm chức năng giảm cân không có bằng chứng hiệu quả; một số còn chứa chất cấm gây hại tim mạch.
Nhịn đói cực đoan / “detox” nhanh
Không khuyến cáoGiảm cân quá nhanh dễ mất cơ, rối loạn kinh nguyệt và tăng cân lại. Nhịn ăn gián đoạn chỉ hữu ích nếu vẫn đủ chất và cùng mức thâm hụt calo — không vượt trội magically so với ăn đủ bữa ít hơn.
Chất xơ và đạm từ thực phẩm
Ưu tiên thực phẩmGiúp no lâu và giữ cơ khi giảm cân; kết hợp rau mỗi bữa với cá, trứng, đậu hoặc thịt nạc.
Ít muối hơn nếu kèm huyết áp cao
Khuyến cáo chính thứcDASH và khuyến cáo WHO (dưới 5 g muối/ngày) hỗ trợ vừa giảm cân vừa bảo vệ tim mạch.
Nên ăn
- Rau xanh và rau củ mỗi bữa (một nửa đĩa)
- Đạm nạc: cá, trứng, đậu, thịt trắng, sữa/sữa chua ít béo
- Ngũ cốc nguyên hạt: gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám
- Trái cây nguyên quả, nước lọc thay nước ngọt
Nên hạn chế
- Nước ngọt, trà sữa, nước ép đóng hộp, bánh kẹo
- Đồ chiên rán, thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn mặn
- Rượu bia và ăn khuya thường xuyên
Nguồn tham khảo
- WHO — Obesity and overweight
- NIH NIDDK — Adult overweight & obesity
- NIH NIDDK — Eating & physical activity to lose or maintain weight
- Office on Women's Health — Weight loss and women
- CDC — Physical activity and your weight
- WHO — Physical activity
- NIH NHLBI — DASH eating plan
- WHO — Healthy diet
- NIH ODS — Dietary supplements for weight loss
- Dietary Guidelines for Americans 2020–2025
