Mang thai & cho con bú
Nhu cầu sắt, folate, i-ốt, canxi và DHA tăng cao khi mang thai. WHO khuyến cáo phụ nữ mang thai uống viên sắt – acid folic hằng ngày; ở Việt Nam, i-ốt niệu của phụ nữ mang thai đang thấp hơn khuyến cáo.
Thông tin tham khảo, không phải chẩn đoán. Một triệu chứng có thể có nhiều nguyên nhân; hãy trao đổi với nhân viên y tế nếu triệu chứng kéo dài.
Thiếu hụt thường gặp
Dinh dưỡng
Thiếu máu thiếu sắt
Fe37% phụ nữ mang thai Việt Nam bị thiếu máu (WHO, 2011).
SắtThiếu folate trước và đầu thai kỳ
B9Tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh.
Folate (Vitamin B9)Thiếu i-ốt
ITrung vị i-ốt niệu 85,3 µg/L, dưới mức khuyến cáo 150–249 µg/L (Viện Dinh dưỡng, 2019–2020).
I-ốtĂn thiếu canxi
CaLiên quan nguy cơ tiền sản giật.
CanxiThiếu vitamin D
DGiảm hấp thu canxi; nhu cầu vẫn khoảng 15 µg/ngày khi mang thai và cho con bú.
Vitamin DY khoa
Tiểu đường, tăng huyết áp thai kỳ; ốm nghén
Cần khám thai định kỳ.
Bổ sung gì?
Mức độ dựa trên hướng dẫn của các tổ chức y khoa. Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng viên uống.
Các mức này nghĩa là gì?
- Khuyến cáo chính thức
- Tổ chức y tế (WHO, Bộ Y tế, NIH…) khuyên dùng cho nhóm người này.
- Có bằng chứng
- Nhiều nghiên cứu cho thấy có ích, nhưng chưa thành khuyến cáo chính thức.
- Không khuyến cáo
- Các tổ chức y tế khuyên không dùng vì không có ích hoặc có thể gây hại.
- Fe
Sắt 30–60 mg + acid folic 400 µg mỗi ngày
Khuyến cáo chính thứcKhuyến cáo của WHO trong suốt thai kỳ.
- I
I-ốt 250 µg/ngày
Khuyến cáo chính thứcWHO khuyến nghị cho phụ nữ mang thai và cho con bú; nơi muối i-ốt chưa phủ đủ có thể cần viên bổ sung.
- Ca
Canxi khi bữa ăn ít canxi
Khuyến cáo chính thứcWHO khuyến cáo 1,5–2 g canxi/ngày cho phụ nữ mang thai ăn ít canxi để giảm nguy cơ tiền sản giật.
- D
Vitamin D 15 µg/ngày (600 IU)
Khuyến cáo chính thứcNhu cầu tham chiếu khi mang thai và cho con bú; xét nghiệm và bổ sung thêm khi bác sĩ chỉ định.
- Ω3
DHA / omega-3
Có bằng chứngBổ sung khi mang thai giảm nhẹ nguy cơ sinh non.
- A
Vitamin A liều cao
Không khuyến cáoCó thể gây dị tật thai nhi.
Nên ăn
- Thịt nạc, cá, trứng, đậu
- Rau lá xanh đậm, trái cây
- Sữa, sữa chua, đậu phụ
- Muối i-ốt
Nên hạn chế
- Gan — không quá 1 lần/tuần, lượng nhỏ
- Rượu bia (tránh hoàn toàn)
- Caffeine trên 200 mg/ngày (khoảng 2 tách cà phê nhỏ)
- Đồ sống, tái, sữa chưa tiệt trùng
